De griep A/H1N1

Het gaat om een nieuw menselijk virus dat samengesteld is uit een combinatie van genen van verschillende afkomst : het komt gedeeltelijk van varkensvirussen, van een vogelvirus en van een menselijk virus. Dit virus werd eind maart 2009 vastgesteld in Mexico. De eerste analyses tonen een verband met virussen die bij varkens in Noord-Amerika en Europa/Azië voorkomen.

De symptomen zijn gewoonlijk vergelijkbaar met de symptomen van de seizoensgriep, dus een plotse koortsopstoot, spierpijn, vermoeidheid en symptomen van de luchtwegen die gepaard kunnen gaan met diarree en het zich onwel voelen.

De incubatieperiode (de tijd die verstrijkt tussen de besmetting en het optreden van de eerste symptomen) is volgens de huidige kennis 2 tot 7 dagen na de besmetting tot maximaal 10 dagen.

Er bestaat geen verschil naar symptomen en overdracht toe. De seizoensgriep heeft een grotere impact op oudere personen. Niettegenstaande lijkt de griep A/H1N1 meer jonge mensen (kinderen of volwassenen jonger dan 25 jaar) te treffen: 2% van de zieken die strenge vormen presenteren en het merendeel van het vastgestelde overlijden is tussen 30 en 50 jaar voorgekomen. Niettemin kan de griep A/H1N1 iedereen treffen als men verblijft in een zone waar het virus circuleert of indien er een nauw contact is met een zieke gedurende de besmettingsperiode.

In het kader van de huidige pandemie, gebeurt de overdracht van het virus A/H1N1 zoals deze van de gewone seizoensgriep:

• via de lucht met speekseldruppeltjes die vrijkomen door te hoesten of te niezen. Deze druppeltjes, die zich in de lucht verplaatsen, kunnen iemand rechtstreeks besmetten via de ademhaling.

• via voorwerpen waarop virussen terechtkomen: iemand kan besmet worden als hij een voorwerp aanraakt waarop zich virussen bevinden en daarna zijn ogen, neus of mond aanraakt

• via fysiek contact met een besmette persoon, door het kussen bijvoorbeeld of door de hand te schudden.

We raden u aan om elk contact met een zieke persoon te vermijden; regelmatig de handen te wassen met zeep (reinigende doekjes met alcohol zijn ook doeltreffend); een gezonde levenswijze aan te nemen (genoeg bewegen, gezond eten en voldoende rusten).

Het merendeel van de virussen is vatbaar om te reageren op de nieuwe antivirale geneesmiddelen (oseltamivir en zanamivir) en op de oudere antivirale geneesmiddelen (amantadanes). Het A/H1N1-virus is gevoelig voor recente antivirale middelen maar bestand tegen amantadanes van de oude generatie.

Hoe worden de personen met A/H1N1 behandeld?

De huisarts neemt geen staal meer bij patiënten met griepsymptomen. Eerst werden deze stalen geanalyseerd door het laboratorium van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV) om te bevestigen of een patiënt al dan niet getroffen was door de A/H1N1-griep. Momenteel verzorgt de huisarts zijn patiënten geval per geval, in functie van de symptomen die ze hebben en volgens de gewone behandelingen voor de seizoensgriep.

De patiënten die tot een risicogroep behoren, worden van nabij gevolgd. Het betreft volgende groepen:

• patiënten met een chronische ademhalingsziekte; waaronder patiënten die de afgelopen 3 jaar geneesmiddelen tegen astma voorgeschreven kregen

• patiënten met een chronische hartaandoening

• patiënten met matige tot ernstige nier- of leverinsufficiëntie

• patiënten met immunosuppressie wegens ziekte of een behandeling

• diabetespatiënten

• zwangere vrouwen

• personen die ouder zijn dan 65 jaar

• kinderen jonger dan 5 jaar

• patiënten die gehospitaliseerd zijn met een ernstig klinisch beeld, onder voorbehoud van de termijn van 48 uur

Momenteel is er nog geen vaccin te koop om de mens te beschermen tegen de A/H1N1-griep. De verschillende producenten zijn momenteel bezig met de aanmaak van vaccins maar het zal nog een bepaalde tijd duren voor er voldoende dosissen beschikbaar zijn.

Personen die op reis willen gaan naar een van de getroffen landen krijgen het advies om de websites van de WHO, de FOD Buitenlandse Zaken (www.diplomatie.be) of de FOD Volksgezondheid (www.health.fgov.be) te raadplegen. Alle reizigers wordt aangeraden om de basishygiënevoorschriften te volgen. Het doel is te vermijden om in aanraking te komen met mogelijke zieken die de griep zouden kunnen doorgeven. Het preventief innemen van antivirale geneesmiddelen wordt niet aanbevolen.

Ja. Het is niet bewezen dat de griep A/H1N1 overgedragen wordt door het eten van varkensvlees of producten die afgeleid zijn van varkensvlees. Het virus overleeft het kookproces van 70°C niet. Deze temperatuur stemt overeen met de algemene instructies die gegeven worden bij de bereiding van varkensvlees of een ander soort vlees.

De wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft een noodplan met betrekking tot de pandemie uitgewerkt. Met dit plan zouden alle landen snel de bedreigingen kunnen opsporen en nagaan die gepaard gaan met de epidemische ziektes en met de opkomende ziektes zodat er een gepast antwoord kan worden geboden dat de negatieve effecten op de wereldgezondheid en -economie vermindert. 

Interpandemische periode

Fase 1: Er worden geen nieuwe influenzavirussubtypes gedetecteerd bij mensen. Een influenzavirussubtype dat infectie bij de mens heeft veroorzaakt, kan aanwezig zijn bij dieren. Als het aanwezig is bij dieren, dan wordt het risico op infectie of ziekte bij de mens als laag beschouwd.

Fase 2: Er worden geen nieuwe influenzavirussubtypes gedetecteerd bij mensen. Toch veroorzaakt een circulerend dierlijk influenzavirussubtype een substantieel risico op ziekte bij de mens.

Pandemische alertfase

Fase 3: Menselijke infectie(s) met een nieuw subtype, maar geen mens-op-mensverspreiding, of in uitzonderlijke gevallen overdracht op personen met wie er een nauw contact bestaat.

Fase 4: Kleine cluster(s) met beperkte mens-op-mensoverdracht, maar de verspreiding is erg lokaal, wat suggereert dat het virus niet goed aangepast is aan de mens.

Fase 5: Grotere cluster(s), maar de mens-op-mensoverdracht is nog steeds lokaal, wat suggereert dat het virus in toenemende mate aangepast is aan de mens, maar nog niet volledig van mens op mens overdraagbaar is.

Pandemische periode

Fase 6 "Pandemie": Toegenomen en onderhouden overdracht onder de algemene bevolking. Let op: het gaat hier om mondiale criteria. Een overgang naar fase 6 heeft niet noodzakelijk gevolgen voor de situatie in België. Sinds fase 6 werd afgekondigd, is het dagelijkse leven in België niet veranderd.

Als u meer informatie wenst over de A/H1N1-griepepidemie in ons land, raden wij u aan de website van het Interministerieel Commissariaat Influenza te raadplegen: www. influenza.be.

Andere belangrijke links:

www.health.fgov.be: website van de federale overheidsdienst Volksgezondheid, Veiligheid van de Voedselketen en leefmilieu, die meer technische uitleg verschaft gericht naar de doelgroepen.

Griepsurveillance: www.iph.fgov.be/flu-surveillance: website van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid met meer technische achtergrond over de seizoensgriep en de griep A/H1N1v.

www.vlaanderen.be/griep: website van de Vlaamse overheid met meer specifieke informatie over de gewone seizoensgriep, de vogelgriep, en een eventuele grieppandemie. Er is een luik voorzien voor burgers en artsen.

www.dglive.be: Portal der Deutschsprachigen Gemeinschaft Belgiens.

http://ecdc.europa.eu: (in het Engels) het Europees Centrum voor Ziektepreventie en Controle (ECDC) heeft als missie: het versterken van de Europese beschermingsmiddelen tegen infectueuze ziekten zoals griep.
www.who.int: website van de Wereldgezondheidsorganisatie met een opvolging van de griep H1N1 op internationaal vlak.

www.diplomatie.be: website met specifiek reisadvies.